Оң жана терс сандар менен арифметикалык амалдар
1. Кошуу (+) амалы
- Эки оң санды кошсо: суммасы оң сан болот.
- Мисал: 3+5=8
- Эки терс санды кошсо: суммасы терс сан болот. Модулдары кошулуп, алдына "-" белгиси коюлат.
- Мисал: (−4)+(−6)=−10
- Оң жана терс сандарды кошсо: чоң модулу бар сандан кичине модулу бар сан кемитилип, чоң модулу бар сандын белгиси коюлат.
- Мисал: (−10)+7=−3
- Мисал: 15+(−8)=7
2. Кемитүү (-) амалы
Терс санды кемитүү аны оң сан катары кошуу менен бирдей.
- Мисал: 5−(−3)=5+3=8
- Мисал: −7−(
3. Көбөйтүү (×) амалы
- Оң санды оң санга көбөйтсө: көбөйтүндүсү оң сан болот.
- Мисал: 4×5=20
- Терс санды терс санга көбөйтсө: көбөйтүндүсү оң сан болот.
- Мисал: (−3)×(−6)=18
- Оң санды терс санга көбөйтсө: көбөйтүндүсү терс сан болот.
Эреже:
- Бирдей белгидеги сандарды көбөйтсөң, натыйжасы оң сан.
- Ар башка белгидеги сандарды көбөйтсөң, натыйжасы терс сан.
4. Бөлүү (÷) амалы
Көбөйтүү амалындагы эрежелер бөлүү амалында да колдонулат.
- Оң санды оң санга бөлсө: натыйжасы оң сан болот.
- Мисал: 12÷4=3
- Терс санды терс санга бөлсө: натыйжасы оң сан болот.
- Мисал: (−15)÷(−5)=3
- Оң санды терс санга бөлсө: натыйжасы терс сан болот.
Эреже:
- Бирдей белгидеги сандарды бөлсөң, натыйжасы оң сан.
- Ар башка белгидеги сандарды бөлсөң, натыйжасы терс сан.