Призманын жана пирамиданын бетинин аянты.

---

Призманын жана пирамиданын бетинин аянты

1. Призма

Призма — бул эки параллель жана барабар көп бурчтуктан (негиздери) жана каптал жактары параллелограммдар болгон үч өлчөмдүү фигура.

• Тик призма: Каптал жактары негиздерине перпендикуляр болгон призма. Каптал беттери тик бурчтуктардан турат.

• Каптал бетинин аянты $(S_{каптал})$:

  • Формула: $S_{каптал} = P_{негиз} \times h$
  • Мында: $P_{негиз}$ — негиздин периметри, $h$ — призманын бийиктиги.

• Толук бетинин аянты $(S_{толук})$:

  • Каптал бетинин аянты менен эки негизинин аянтынын суммасына барабар.
  • Формула: $S_{толук} = S_{каптал} + 2S_{негиз}$

2. Пирамида

Пирамида — бул негиз деп аталган көп бурчтуктан жана бир чокуга бириккен үч бурчтуктардан (каптал жактары) турган көп грандык.

• Туура пирамида: Негизи туура көп бурчтук болуп, чокусу негиздин борборунун үстүндө жайгашкан пирамида. Каптал жактары барабар тең капталдуу үч бурчтуктар.

• Апофема $(l)$: Туура пирамиданын каптал жагынын бийиктиги.

• Каптал бетинин аянты $(S_{каптал})$:

  • Туура пирамида үчүн:
    • Формула: $S_{каптал} = \frac{1}{2} P_{негиз} \times l$

---