Тик бурчтуу параллелепипеддин, тик призманын, пирамиданын, цилиндрдин, конустун, шардын көлөмдөрүнүн формулалары.

---

Көлөмдөрдүн формулалары (Объём)

Көлөм — бул үч өлчөмдүү фигура ээлеген мейкиндиктин өлчөмү. Бул ЖРТнын математика бөлүгүндө көп кездешкен маанилүү темалардын бири.

1. Тик бурчтуу параллелепипед

Тик бурчтуу параллелепипеддин көлөмү анын үч өлчөмүнүн (узундугу, туурасы, бийиктиги) көбөйтүндүсүнө барабар.

• Формула: $V = a \cdot b \cdot c$
  • Мында: $a, b, c$ — жактарынын узундуктары.

2. Тик призма

Тик призманын көлөмү анын негизинин аянтын бийиктигине көбөйткөнгө барабар.

• Формула: $V = S_{негиз} \cdot h$
  • Мында: $S_{негиз}$ — негиздин аянты, — призманын бийиктиги.

3. Пирамида

Пирамиданын көлөмү анын негизинин аянтын бийиктигине көбөйтүндүнүн үчтөн бир бөлүгүнө барабар.

• Формула: $V = \frac{1}{3} S_{негиз} \cdot h$
  • Мында: — негиздин аянты, — пирамиданын бийиктиги.

4. Цилиндр

Цилиндрдин көлөмү анын негизинин (тегеректин) аянтын бийиктигине көбөйткөнгө барабар.

• Формула: $V = \pi r^2 h$
  • Мында: $r$ — негиздин радиусу, $h$ — цилиндрдин бийиктиги.

5. Конус

Конустун көлөмү анын негизинин аянтын бийиктигине көбөйтүндүнүн үчтөн бир бөлүгүнө барабар.

• Формула: $V = \frac{1}{3} \pi r^2 h$
  • Мында: $r$ — негиздин радиусу, — конустун бийиктиги.

6. Шар

Шардын көлөмү анын радиусунун кубуна пропорционалдуу.

• Формула: $V = \frac{4}{3} \pi r^3$
  • Мында: $r$ — шардын радиусу.

---