Главная / Предметы / Биология ЖРТ / Жалпы биология / Биологиялык чөйрө, анын чек аралары. Тирүү заттардын милдеттери. Биологиялык чөйрөдөгү заттардын айлануусу.
Биологиялык чөйрө — бул Жердеги бардык тирүү организмдер жана алардын жашоо аймагы. Ал жандуу (биотикалык) жана жандуу эмес (абиотикалык) компоненттердин өз ара аракеттенүүсүн камтыйт.
Биологиялык чөйрөнүн негизги өзгөчөлүгү — анда зат жана энергиянын айлануусу үзгүлтүксүз жүрөт.
📌 Организмдердин жашоосу температура, басым, жарык, нымдуулук сыяктуу экологиялык факторлор менен чектелет.
В.И. Вернадский киргизген термин. Тирүү зат — бул Жердин биосферасында жашаган бардык организмдердин жыйындысы.
| Милдет | Түшүндүрмө | | ------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------ | | Энергетикалык | Фотосинтез аркылуу Күндүн энергиясын химиялык энергияга айлантат. | | Газ алмашуу | Атмосферадагы кычкылтек, көмүр кычкыл газын жөнгө салат. | | Концентрациялык | Организмдер айлана-чөйрөдөгү элементтерди топтойт (мисалы, өсүмдүктөр минералдарды). | | Топурак түзүүчү | Өсүмдүктөр жана микроорганизмдер топурак пайда кылууга катышат. | | Чиритүүчү | Органикалык калдыктарды минералдык заттарга айлантат. | | Биогеохимиялык | Зат айлануусуна катышат. |
Заттардын айлануусу — бул жандуу жана жандуу эмес табият ортосунда заттардын үзгүлтүксүз алмашуусу.
